İçindekiler
Yatırımın Kutsal Kasesi: Dolar Maliyet Ortalaması İle Borsada Kaybetme Korkusunu Yen
Borsada fiyatlar sürekli dalgalanır. Yatırımcılar genellikle bu dalgalanmalarda panikler. Yanlış zamanda alım yapmaktan korkarlar. Açıkçası, piyasa zamanlamasını tutturmak profesyoneller için bile zordur. Peki, bu stresi tamamen ortadan kaldıran bir yöntem var mıdır? Cevap: Dolar Maliyet Ortalaması. Bu strateji, duygularınızı denklemden çıkarır. Sizi matematiksel bir disipline sokar. Gelin, bu güçlü yatırım aracını derinlemesine inceleyelim.
Dolar Maliyet Ortalaması (DCA) Nedir?
Temelde Dolar Maliyet Ortalaması (Dollar Cost Averaging), yatırımcının piyasa fiyatına bakmaksızın belirli aralıklarla sabit tutarda yatırım yapmasıdır. Yani, piyasa çıksa da düşse de siz aynı tutarda alım yaparsınız. Örneğin, her ayın 15’inde maaşınızdan 2.000 TL ile Altın veya Fon alırsınız. Bu yöntem, “En dipten alıp en tepeden satma” hayalini bir kenara bırakır. Bunun yerine, “Sürdürülebilir Birikim” hedefine odaklanır.
Matematiğin Gücü Nasıl Çalışır?
Sistemin işleyişi oldukça basittir. Fiyatlar düştüğünde, sabit paranızla daha fazla pay (lot/adet) alırsınız. Aksine fiyatlar yükseldiğinde ise daha az pay alırsınız.
Bunu bir örnekle somutlaştıralım: Diyelim ki her ay 1.000 TL’lik bir hisse senedi alıyorsunuz.
-
Ay: Hisse fiyatı 100 TL. (10 Adet aldınız)
-
Ay: Hisse fiyatı 50 TL’ye düştü. (20 Adet aldınız)
-
Ay: Hisse fiyatı tekrar 100 TL’ye çıktı. (10 Adet aldınız)
Sonuç Tablosu:
-
Toplam Yatırımınız: 3.000 TL
-
Toplam Hisse Adediniz: 40 Adet
-
Ortalama Maliyetiniz: 75 TL (3000 / 40)
-
Güncel Fiyat: 100 TL
Dikkat ederseniz, fiyat başladığı yere geri döndü. Ancak siz bu süreçte kâr ettiniz. Çünkü Dolar Maliyet Ortalaması sayesinde düşüşlerde maliyetinizi aşağı çektiniz. Ortalama maliyetiniz 75 TL iken, güncel fiyat 100 TL oldu. Yani, piyasa yerinde saysa bile siz kazandınız.
Neden Bu Stratejiyi Kullanmalısınız?
Bu strateji sadece matematikle ilgili değildir. Aynı zamanda psikolojiktir. Yatırımcıların en büyük düşmanı kendi duygularıdır.
-
FOMO’yu Engeller: “Fırsatı kaçırıyorum” korkusuyla tepeden alım yapmanızı önler.
-
Disiplin Sağlar: Sistematik alım, sizi piyasa ekranını sürekli izleme hastalığından kurtarır.
-
Maliyeti Düşürür: Düşüşler sizin için bir “Kriz” değil, “İndirim Fırsatı” olur.
-
Zaman Kazandırır: Grafikleri analiz etmek için saatlerinizi harcamazsınız.
Özetle, Dolar Maliyet Ortalaması sizi piyasanın gürültüsünden izole eder.
Toplu Yatırım mı, Yoksa Kademeli Alım mı?
Yatırım dünyasında bu konu sıkça tartışılır. Elinizde yüklü bir para varsa ne yapmalısınız? İstatistikler, sürekli yükselen bir boğa piyasasında “Toplu Yatırım”ın (Lump Sum) daha fazla getiri sağladığını gösterir. Çünkü paranın tamamı erkenden piyasaya girer.
Ancak, piyasaların geleceğini kimse bilemez. Eğer toplu alım yaptıktan hemen sonra borsa %30 düşerse ne yaparsınız? Muhtemelen panikleyip zararına satış yaparsınız. Oysa kademeli alım (DCA), bu riski zamana yayar.
Karşılaştırma:
-
Risk İştahı Yüksek: Toplu Yatırım daha uygun olabilir.
-
Riskten Kaçınanlar: Dolar Maliyet Ortalaması en güvenli limandır.
-
Psikolojik Konfor: Kademeli alım, gece rahat uyumanızı sağlar.
Türkiye’de Dolar Maliyet Ortalaması Uygulamaları
Ülkemizde bu stratejiyi uygulamak oldukça kolaydır. Kültürümüzdeki “Altın Günü” geleneği aslında ilkel bir Dolar Maliyet Ortalaması yöntemidir. Her ay düzenli altın alırsınız.
Günümüzde ise bankalar ve aracı kurumlar bu işi otomatikleştirir.
-
Yatırım Fonları (TEFAS): Bankanızdan “Düzenli Fon Alım Talimatı” verebilirsiniz.
-
Bireysel Emeklilik (BES): Devlet katkısı ile birleşen harika bir DCA örneğidir.
-
Otomatik Altın Alımı: Bankalar gram altın için düzenli talimat kabul eder.
-
Hisse Senedi Piyasası: Bazı yeni nesil uygulamalar, BIST hisseleri için düzenli alım imkanı sunar.
Başarı İçin Altın Kurallar
Bu yolda başarılı olmak istiyorsanız, bazı kurallara sadık kalmalısınız.
-
Uzun Vadeli Düşünün: Bu strateji 3 ayda zengin etmez. En az 3-5 yıllık bir ufkunuz olmalıdır.
-
Asla Bozmayın: Piyasalar çakıldığında alımı durdurmayın. Aksine, o anlar sistemin en verimli çalıştığı anlardır.
-
Miktarı Artırın: Geliriniz arttıkça (enflasyon oranında), aylık yatırım tutarınızı da güncelleyin.
Sonuç: Sabır En Büyük Hazinedir
Borsada kısa yoldan zengin olma hayalleri genellikle hüsranla biter. Oysa Dolar Maliyet Ortalaması, yavaş ama emin adımlarla servet inşa eder. Warren Buffett gibi efsaneler de sabrın önemini vurgular. Siz de bugünden itibaren küçük tutarlarla başlayın. Zamanın ve bileşik getirinin gücünü arkanıza alın. Unutmayın, önemli olan piyasayı yenmek değil, hedeflerinize ulaşmaktır.
