İçindekiler
Hukukta Yapay Zeka Krizi: Kurallar Esnemeli mi Yoksa Sıkılaşmalı mı?
Hükümet yetkilileri, yapay zekanın benimsenmesini hızlandırmak istiyor. Bu amaçla mevcut kuralları gevşetmeyi planlıyorlar. Ancak hukuk dünyası buna itiraz ediyor. Avukatlar, kuralların değil, uygulama yöntemlerinin netleşmesini talep ediyor. Hukukta yapay zeka tartışması giderek alevleniyor.
Bakanlık Harekete Geçti: “Yapay Zeka Büyüme Laboratuvarı”
Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı (DSIT) yeni bir adım attı. Bakanlık, ‘Yapay Zeka Büyüme Laboratuvarı’ için kanıt topluyor. Bu proje, firmalara özel bir alan açıyor. Böylece şirketler, belirli süreyle yasalardan muaf kalıyor. Yani, otonom teknolojileri daha hızlı test ediyorlar.
Hükümetin görüşü oldukça net. Onlara göre çoğu düzenleme artık eskidi. Çünkü yasalar, otonom yazılımlardan önce çıktı. Ayrıca kanunlar, kararları sadece insanların aldığını varsayıyor.
Trilyonluk Ekonomik Fırsat
Bakanlar büyük bir ekonomik sıçrama hedefliyor. Eğer ülke rakiplerinden hızlı davranırsa büyük kazanacak. 2030 yılına kadar üretimde 140 milyar Sterlin (Yaklaşık 6 Trilyon TL) artış bekliyorlar. Analizler özellikle hukuk sektörüne işaret ediyor. Bakanlık, “gereksiz yasal engelleri” kaldırmayı planlıyor. Böylece önümüzdeki on yılda milyarlarca liralık değer yaratmayı hedefliyorlar.
Hukukçuların İtirazı: “Sorun Kurallar Değil, Belirsizlik”
Buna rağmen hukuk mesleği bu muafiyeti istemiyor. Hukuk Cemiyeti resmi bir yanıt yayınladı. Mevcut çerçevenin yeterince sağlam olduğunu belirttiler. Onlara göre sorun kurallarda değil. Asıl sorun, kuralların net olmaması.
Aslında avukatların üçte ikisi şu an hukukta yapay zeka araçlarını kullanıyor. Ancak kafa karışıklığı süreci yavaşlatıyor. Derin entegrasyonun önündeki tek engel bu belirsizlik.
The Law Society CEO’su Ian Jeffery konuya açıklık getirdi:
”Yapay zeka inovasyonu hukuk sektörü için hayati önem taşıyor. Sektör zaten büyük bir ivme yakaladı. Mevcut yasalar ilerlemeyi destekliyor. Ana zorluklar düzenlemelerden kaynaklanmıyor. Asıl sorun belirsizlik, maliyet, veri güvenliği ve yetersiz beceriler.”
Sektör Ne İstiyor?
Meslek erbapları yasal bir devrim istemiyor. Onlar pratik bir yol haritası bekliyor. Firmalar şu an gri bir alanda ilerliyor. Özellikle sorumluluk ve veri koruma konuları çok karışık.
Örneğin, avukatlar net cevaplar arıyor. Müşteri verilerini yapay zeka platformlarına yüklerken anonimleştirmek şart mı? Veri güvenliği için hangi standart protokolleri kullanmalılar? Bu sorulara acil yanıt gerekiyor.
Kritik Soru: Hata Yapınca Kim Suçlu?
Hatalar ortaya çıktıkça işler karışıyor. Diyelim ki bir yapay zeka aracı yanlış hukuki tavsiye verdi. Peki sorumluluk kimde? Avukat mı, firma mı, yoksa yazılımcı mı suçlu? Şu an bu sorunun cevabı yok.
Ayrıca denetim konusu da belirsiz. Bir insan avukatın, yapay zekanın her adımını denetlemesi gerekiyor mu? Bu konuda net bir kural bulunmuyor.
Bu endişeler bazı alanlarda daha ciddi. Özellikle mahkemede temsil, velayet ve veraset gibi konularda hata payı yoktur. Bu faaliyetler “korunmuş yasal alanlardır”. Uygulayıcılar, otomatik yardım kullanmanın meslek etiğine uyup uymadığını bilmek istiyor.
Kırmızı Çizgiler ve Güvenlik
Hükümet kamuoyunu rahatlatmaya çalışıyor. Bu yeni sistemin “kırmızı çizgileri” olacağını söylüyorlar. Temel hakları ve güvenliği koruyacaklarına söz veriyorlar. Oysa Hukuk Cemiyeti temkinli davranıyor. Hız uğruna tüketicinin korunmasını zayıflatacak her adıma karşı duruyorlar.
Jeffery, endişelerini şöyle dile getiriyor:
”Hukuk sektöründeki teknolojik ilerleme risk yaratmamalı. Müşterileri düzenlenmemiş tehlikelere atmamalıyız. Mevcut düzenlemeler halkı koruyor. Bu kurallar hukuk sistemine güveni sağlıyor.”
Sonuç ve Beklentiler
Kuruluş işbirliğine açık kapı bırakıyor. Bir “hukuk hizmetleri sanal alanı” üzerinde çalışabilirler. Ancak bir şartları var. Bu çalışma mesleki standartları atlamamalı, aksine desteklemeli. Hukuk Topluluğu için öncelik nettir. Hukukta yapay zeka çağında adalet sisteminin bütünlüğü korunmalıdır.
Jeffery son noktayı şöyle koyuyor: “Yeniliği güçlü bir şekilde destekliyoruz. Ancak mesleki dürüstlükle uyumlu kalmalı. Hükümet, düzenleyicilerle birlikte çalışmalı. Her türlü yasal değişiklik mutlaka meclis denetiminden geçmeli.”
